Onderbouwing van de voorbeeldzinnen
De DUTO-waardendriehoek is als basis gebruikt voor de voorbeeldzinnen. De DUTO-waardendriehoek beschrijft de meerwaarde van duurzame toegankelijke overheidsinformatie vanuit drie invalshoeken: publieke waarde, legitimiteit en organisatie. Zie voor meer uitleg hierover module 1 van het DUTO-raamwerk.
Meerwaarde van DUTO voor hoger management
Duurzame toegankelijkheid van overheidsinformatie is geen technische uitkomst maar een gevolg van sturing. En omgekeerd: of informatie o.a. betrouwbaar en bruikbaar is, bepaalt of een organisatieonderdeel te sturen is en of er verantwoording kan worden afgelegd. En bepaalt of ambities zoals datagedreven werken en ketensamenwerking haalbaar zijn. Daarmee is het een onderwerp voor gesprek met het management.
NB: Waar in de teksten ‘informatie’ staat, bedoelen we overheidsinformatie.
De meerwaarde en het belang van duurzame toegankelijkheid, verschilt per invalshoek:
| Invalshoek | Meerwaarde en belang van DUTO voor hoger management |
|---|---|
| Publieke waarde: waarde leveren | Betrouwbare informatie is de basis voor dienstverlening en rechtszekerheid. Dat is de taak waarvoor de overheidsorganisatie is opgericht. Waar informatie niet klopt of niet vindbaar is, gaat dat direct ten koste van wat burgers en bedrijven van de overheid mogen verwachten. Duurzame toegankelijkheid is daarmee geen randvoorwaarde naast, maar onderdeel van het primaire proces. |
| Legitimiteit: aantoonbaar handelen | Als manager leg je verantwoording af aan politiek, toezichthouders en samenleving. Je moet kunnen aantonen dat jouw organisatie(onderdeel) rechtmatig en controleerbaar heeft gehandeld. Ook als een besluit jaren later ter discussie staat. Dat kan alleen als de informatie er dan nog is en klopt. Of als vernietigd is wat vernietigd moet zijn. Die verantwoordelijkheid ligt bij de verantwoordelijke voor dat specifieke organisatieonderdeel. Dus niet bij de archivaris. |
| Organisatie: presteren | Een organisatieonderdeel dat op betrouwbare informatie stuurt, is effectiever en efficiënter te leiden. Het maakt ook het verschil of strategische ambities haalbaar zijn; datagedreven werken, AI en ketensamenwerking zijn alleen te realiseren als de informatie eronder op orde is. |
Als informatie niet op orde is...
Informatie die niet op orde is, valt vaak gedurende een (lange) periode niet op. Het afbreukrisico wordt pas zichtbaar op het moment dat het telt: bij een Woo-verzoek, een controle of een verantwoording aan politiek of toezichthouders. Op dat moment is er geen tijd meer om het alsnog in te richten. De informatiehuishouding achteraf op orde brengen kost bovendien een veelvoud van vooraf goed inrichten. Duurzame toegankelijkheid is daarom geen ambitie voor later, maar een voorwaarde om regie te houden.
Voorbeeldzinnen
Hieronder vind je voorbeeldzinnen gebaseerd op bovenstaande beschrijving van meerwaarde voor het hoger management. Deze kun je gebruiken als basis om het gesprek te voeren. De voorbeeldzinnen zijn alleen per invalshoek uitgewerkt, niet per onderliggend aspect, omdat het gesprek met het hoger management om de samenhang gaat. Voorbeeldzinnen per aspect vind je onder Voorbeeldzinnen middenmanagement.
| Onderwerp | Beschrijving |
|---|---|
| Het hoger management hecht belang aan: | Publieke waarde |
| Dan kun je dit in je verhaal opnemen: | Betrouwbare, toegankelijke informatie is de basis voor onze dienstverlening en voor het vertrouwen in de overheid. Waar die basis wegvalt, komen zowel de dienstverlening als het vertrouwen onder druk te staan. Daarmee komt de kern van je publieke taak in gevaar. |
| En kun je deze onderbouwing gebruiken: | Onbetrouwbare of onvindbare informatie leidt tot fouten in dienstverlening en aantasting van rechtszekerheid. Hergebruik van informatie levert daarnaast maatschappelijke en economische waarde op. Ga voor praktijkvoorbeelden met bronnen naar: voorbeeldzinnen voor middenmanagement: Goede dienstverlening, Participatie en Hergebruik. |
| Onderwerp | Beschrijving |
|---|---|
| Het hoger management hecht belang aan: | Legitimiteit |
| Dan kun je dit in je verhaal opnemen: | Met één informatiebasis (waarin je informatie in één keer goed is vastgelegd, bruikbaar voor alle wettelijke eisen tegelijk) kun je op elk moment aantonen dat je organisatieonderdeel rechtmatig en controleerbaar handelt. Zonder die basis wordt een tekortkoming vaak pas zichtbaar als het misgaat, met bijbehorend bestuurlijk en reputatierisico. |
| En kun je deze onderbouwing gebruiken: | AVG, Woo, Archiefwet 2026 en BIO/NIS2 stellen deels overlappende eisen aan overheidsinformatie. Het afzonderlijk beleggen van die eisen kost meer en vergroot het risico dat eisen tussen wal en schip vallen. DUTO levert het ontwerpkader waarmee je die informatie in één keer goed inricht, zodat je aan al die eisen voldoet in plaats van per wet opnieuw te beginnen. Ga voor praktijkvoorbeelden met bronnen naar: voorbeeldzinnen voor middenmanagement: Rechtszekerheid, Controleren van handelen en Voldoen aan wet- en regelgeving. |
| Onderwerp | Beschrijving |
|---|---|
| Het hoger management hecht belang aan: | Effectieve en efficiënte organisatie |
| Dan kun je dit in je verhaal opnemen: | Als de informatie op orde is, is je organisatieonderdeel effectiever en efficiënter te leiden en kun je ambities als datagedreven werken, AI en ketensamenwerking serieus waarmaken. Zonder betrouwbare informatie stuur je op een onbetrouwbaar beeld. |
| En kun je deze onderbouwing gebruiken: | Betrouwbare, vindbare informatie laat het werk in je organisatieonderdeel soepeler lopen: minder herstel, minder dubbel werk, sneller de juiste informatie op de juiste plek. Datzelfde geldt voor sturing en verantwoording; klopt het beeld waarop je stuurt en klopt de informatie in het primaire proces waarop besluiten rusten? Voor datagedreven werken en AI geldt dit nog sterker: die zijn nooit betrouwbaarder dan de data waarop ze draaien. En achteraf op orde brengen kost een veelvoud van vooraf goed inrichten. Ga voor praktijkvoorbeelden met bronnen naar: voorbeeldzinnen voor middenmanagement: Efficiënt en effectief werken, Risicobeheersing en Benutten van kansen. |