Ruim twee eeuwen zette het koloniale bestuur Tula, de leider van de grootste slavenopstand op Curaçao, neer als misdadiger. Pas in 2023 rehabiliteerde de Nederlandse regering Tula. Zijn geschiedenis en die van andere tot slaafgemaakten drukt nog steeds op de Antillen.
Over het onderzoek naar dat verleden heeft het Nationaal Archief de themapagina Kòrsou
– Curaçao gemaakt: Kòrsou – Curaçao: mensen van toen. Deze themapagina geeft uitleg over archiefonderzoek naar het verleden van Curaçao en de mensen die daar woonden. U kunt er bijvoorbeeld op naam zoeken in slavenregisters. Dit is niet altijd gemakkelijk, omdat slaafgemaakten meestal alleen een voornaam hadden. Pas wanneer ze vrij werden, kregen ze een achternaam.
Archieven
De archieven die het Nationaal Archief bewaart over Curaçao zijn vooral afkomstig van de rijksoverheid. Deze archieven zijn (net als alle archieven) incompleet. Ze laten daarnaast een eenzijdig beeld zien van het verleden. Toch zijn deze bronnen, in combinatie met andere bronnen, zoals mondelinge overleveringen, belangrijk om meer te weten te komen over de geschiedenis van Curaçao en haar bewoners. Inmiddels is een deel van het papieren archief gedigitaliseerd en online bechikbaar.
Tula
Zo is ook het ‘Relaas van Tula’, dat in 1795 werd geschreven door de pater Jacobus Schinck, online te bekijken. Het relaas is een tijdsdocument waarin de lezer een idee krijgt over de marteling en de dood van Tula, maar ook over de beweegredenen voor de opstand: de bevrijding van de tot slaafgemaakten op Curaçao. Schinck beschrijft dat Tula en andere leiders wisten wat er in Europa gebeurde. Want in 1795 was de oude Republiek der Verenigde Nederlanden vervangen door de Bataafse Republiek, geïnspireerd op de Franse revolutionaire idealen. En Frankrijk had in dat jaar op het eiland St. Domingue, de slavernij afgeschat. Dus was de gedachte: de Republiek staat onder Franse invloed, dus waarom wij niet ook vrij. Het relaas van Tula laat zien dat het lokale bestuur op Curaçao daar geen trek in had. Het stelde daarom een vreselijk voorbeeld, dat iedere gedachte aan opstand of verandering van slavenarbeid moest afschrikken.
Schinck.
Context
De afschaffing van de slavernij kwam pas in 1863. Ook daarover is meer te vinden op de themapagina Kòrsou – Curaçao. Want hoe zat het eigenlijk met het eigendom van de plantages en het onroerend goed tussen 1720 en 1845? En wat weten we over de ambtenarij en het koloniale bestuur in ‘West-Indië’? Kwamen alle tot slaafgemaakten pas in 1863 vrij of waren er ook eerder al mogelijkheden om vrij te worden? Op de themapagina vindt u tips over hoe u informatie kunt vinden. Mocht dat niet bij het Nationaal Archief zijn, dan biedt de pagina links naar andere organisaties en vindplaatsen.
Startpunt
De themapagina is het startpunt voor een ontdekkingsreis. Niet alleen voor een beter begrip van het verleden, maar ook om een beter begrip te krijgen waar Curaçao als samenleving vandaan komt, en waarom het belang van deelname aan een evenement als het WK-voetbal voor Curaçao niet onderschat kan worden.
