250 jaar Amerikaanse onafhankelijkheid

Independence Day ("Onafhankelijkheidsdag"), ook wel Fourth of July genoemd, is in de Verenigde Staten een nationale feestdag ter viering van de aanname van de Amerikaanse Onafhankelijkheidsverklaring op 4 juli 1776. Op 4 juli is het 250 jaar geleden dat twaalf van de dertien Britse koloniën in Noord-Amerika de o.a. door Thomas Jefferson opgestelde Declaration of Independence goedkeurden. In deze verklaring werd de onafhankelijkheid van de ‘Unie van de Verenigde Staten’ tegenover Groot-Brittannië bevestigd.

Plakkaat van Verlatinge

Er is veel geschreven over de bronnen die Jefferson gebruikte om de Declaration of Independence uit 1776 op te stellen. Het Plakkaat van Verlatinge uit 1581 zou een van die bronnen kunnen zijn. Het is niet uitgesloten dat Jefferson de tekst kende van deze ‘Nederlandse onafhankelijkheidsverklaring’ waarmee koning Filips II niet langer werd erkend als heer der Nederlanden. Historici wijzen op de overeenkomsten in structuur en argumentatie.

‘First Salute’

Een paar maanden na de onafhankelijkheidsverklaring voer het Amerikaanse oorlogsschip Andrew Doria voorbij Sint Eustatius, dat sinds 1636 werd gekoloniseerd door de West-Indische Compagnie (WIC). Het schip voerde de nieuwe vlag van de dertien koloniën. Toen het de traditionele saluutschoten afvuurde, liet gouverneur Johannes de Graaff de schoten vanuit Fort Oranje beantwoorden. De Amerikanen beschouwden deze ‘First Salute’ als de eerste internationale erkenning van de Amerikaanse vlag.

Dit was het begin van een reeks gebeurtenissen die uitmondde in de Vierde Engels-Nederlandse Oorlog (1780-1784) en de officiële diplomatieke erkenning van de Verenigde Staten door de Staten Generaal in april 1782. Een half jaar later sloten Amerika en de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden een handels- en vriendschapsverdrag (Treaty of Amity and Commerce). Buiten het versterken van de economische banden die er al sinds de 17e eeuw tussen de twee landen bestonden, was het een belangrijke stap in de erkenning van de Verenigde Staten als onafhankelijke natie.

Belangstelling voor America 250

De aandacht voor deze jubileumviering van 250 jaar (Semiquincentennial) in Nederland is vooral diplomatiek, cultureel en historisch van aard. In 1976 was de aandacht in Nederland vanwege de viering van 200 jaar Amerikaanse onafhankelijkheid (het Bicentennial), duidelijk groter. Wel heeft het koninklijk paar in april een werkbezoek aan de Verenigde Staten gebracht, dat de sterke bilaterale relatie en historische banden tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Verenigde Staten markeerde.

Vierhonderd jaar Nederlands-Amerikaanse verhalen

Voor wie meer wil weten over de vier eeuwen gedeelde geschiedenis tussen Nederland en de Verenigde Staten is er het vorig jaar verschenen boek ‘Een vaste vrede en oprechte vriendschap?’ dat in opdracht van het Nationaal Archief is samengesteld.