Klik op de onderstaande knop en vul het formulier in. Om het formulier in te kunnen vullen moet u inloggen met uw account op de site van het Nationaal Archief. Heeft u nog geen account? Dan kunt u een account aanmaken.
Binnenlandse afstand en adoptie
Tussen de invoering van de adoptiewet in 1956 en het begin van de jaren tachtig van de vorige eeuw hebben duizenden vrouwen een kind moeten afstaan (ter adoptie). Vaak hebben ze hierbij grote druk van hun omgeving ervaren. Zoekt u afstands- en/of adoptiedossiers ? Bekijk dan deze pagina.
Dossiers opvragen binnenlandse afstand en adoptie
In welke archieven zoeken wij voor u?
Het Nationaal Archief bewaart archieven met dossiers over afstand en adoptie. Als u dossiers bij ons opvraagt, dan zoeken wij voor u in de volgende archieven:
- Het archief van de Raad voor de Kinderbescherming tot 1970 (archiefnummer 2.09.163). Let op: dit archief is niet volledig naar het Nationaal Archief overgebracht. Het is mogelijk dat er nog (een deel van) een dossier bij de Raad voor de Kinderbescherming ligt. Neem hiervoor contact op met de Raad voor de Kinderbescherming.
- Het archief van de Centrale Adoptieraad, 1956-1973, en de Centrale Adoptiedocumentatie, 1974-1999 (archiefnummer 2.09.125).
- Het archief van het ministerie van Justitie over geslachtsnaamwijzigingen tussen 1950 en 1972 (archiefnummer 2.09.131).
Indien gewenst zoeken wij ook voor u in de volgende archieven:
- Rechtbankarchieven van Zuid-Holland tot 1990;
- Het archief van het Rijksopleidingscentrum voor Verloskundigen te Rotterdam, 1882-1983 (archiefnummer 3.12.09).
Wilt u weten in welke archieven u zelf kunt zoeken naar informatie over afstand en adoptie? Bekijk dan de zoekhulp Binnenlandse afstand en adoptie 1956-1999:
Kwetsend taalgebruik en interpretatie
Interpretatie
In dossiers over afstand en adoptie kunt u kwetsend taalgebruik en achterhaalde denkbeelden tegenkomen. Dat kan ook heftige informatie zijn. Denk bijvoorbeeld aan beledigende omschrijvingen van afstandsmoeders en afgestanen. Ook kan er informatie staan die u niet kende of waar u zich niet in herkent. Dit kan confronterend zijn om te lezen.
Ondersteuning
Het lezen van dossiers over afstand en adoptie roept emoties op. Het kan soms ook (te) heftig zijn. U mag daarom altijd een of twee personen meenemen, die u kunnen steunen, wanneer u dossiers komt bekijken bij het Nationaal Archief. Uiteraard is dit niet verplicht.
Waar vind ik dossiers over afstand en adoptie?
Als u bent afgestaan en/of geadopteerd, of als u een kind heeft moeten afstaan, dan hebben verschillende organisaties beslissingen over u genomen. Denk bijvoorbeeld aan de rechtbank of de Raad voor de Kinderbescherming. Deze organisaties hebben hierbij dossiers opgemaakt. In deze dossiers is informatie over u te vinden. In de afbeelding ziet u om wat voor soort dossiers het gaat en waar die zich kunnen bevinden.
Organisaties die dossiers bewaren
- Fiom
- Raad voor de Kinderbescherming
- Overzicht Regionaal Historische Centra op de themapagina Rechtspraak en Veiligheid
Zoeken naar archieven van tehuizen:
- www.archieven.nl Hier kunt u zoeken naar een archief op naam van het tehuis.
- Erfgoedcentrum Nederlands Kloosterleven Dit erfgoedcentrum bewaart verschillende archieven van tehuizen.
- Fiom Overzichtskaart van huizen en organisaties die betrokken waren bij binnenlandse afstand en adoptie. U leest hier ook of er dossiers en documenten bewaard zijn en waar u deze vindt.
Afgestaan, maar niet geadopteerd
Helaas is er minder informatie bewaard over mensen die zijn afgestaan, maar niet geadopteerd. Van de kinderbeschermingsdossiers van na 1956 is slechts 10% bewaard gebleven. Het Nationaal Archief heeft hiervan alleen de dossiers uit Zuid-Holland.
Wel kan er informatie zitten in voogdijdossiers uit rechtbankarchieven. Ook hiervan bewaart het Nationaal Archief alleen de dossiers uit Zuid-Holland, en alleen tot 1990.
Wilt u weten hoe u deze dossiers kunt aanvragen? Bekijk dan de zoekhulp Voogdij en ondertoezichtstelling in Zuid-Holland tot 1989.
In archieven van tehuizen vindt u mogelijk ook informatie. Op de website van Fiom staat een overzichtskaart met verschillende tehuizen. U leest hier ook of er dossiers en documenten bewaard zijn en waar u deze vindt.
Websites en online informatie
Belangenorganisaties
- Stichting de Nederlandse Afstandsmoeder
- Verleden in Zicht
- Meldpunt Adoptie Raad voor de Kinderbescherming 1956 - 1984
Online informatie
- Working papers afstand en adoptie, Verwey-Jonker Instituut
- Beklemd in de scharnieren van de tijd. Beleid, praktijk en ervaringen van afstand ter adoptie door niet-gehuwde moeders in Nederland tussen 1956 en 1984
- Sebille, W. van en Liesje de Leeuw, Opgestaan is plaats vergaan (Amsterdam 1991)
- Schade door schande, rapport van de Commissie onderzoek Binnenlandse Afstand en Adoptie 1956-1984 (Den Haag 2025)
