Opzet Nederlands-Indonesische Unie

Wat is de Nederlands-Indonesische Unie?

Alles uitklappen

Nederland probeert na de Tweede Wereldoorlog de Indonesische archipel als kolonie te behouden, terwijl Sukarno de onafhankelijkheid van de Republik Indonesia al heeft uitgeroepen.

Op 5 november 1946 wordt te Linggajati een overeenkomst tussen Nederland en de Republik Indonesia getekend. Daarin staat dat de Republiek een deelstaat moet worden van de Verenigde Staten van Indonesië. De Verenigde Staten van Indonesië en Nederland (samen met Suriname, de toenmalige Nederlandse Antillen en het toenmalige Nederlands-Nieuw-Guinea) vormen samen vervolgens de Nederlands-Indonesische Unie. Aan het hoofd van deze unie komt de Nederlandse koning(in) te staan. Dit wordt ook wel de tweestatenoplossing genoemd.

In dit document staan de hoofdbeginselen die belangrijk zijn voor de Nederlandse staat met betrekking tot de op te zetten Nederlands-Indonesische Unie. Artikelen 4, 5, 9 en 23 gaan over de verhoudingen en invloed. Juist deze gezagsverhoudingen zijn een knelpunt voor de acceptatie van Indonesië. De Unie is nooit van de grond gekomen.

In 1949 wordt de definitieve overdracht van de soevereiniteit aan de Verenigde Staten van Indonesië geregeld. De akte van soevereiniteitsoverdracht en erkenning wordt door koningin Juliana en premier Hatta ondertekend tijdens een plechtigheid in het Paleis op de Dam in Amsterdam.

Alleen Nieuw-Guinea wordt pas in 1962 opgegeven en tenslotte na een overgangsperiode onder VN-toezicht en een omstreden volksraadpleging onder de Papoea’s, ingelijfd bij Indonesië. Daarmee werden vanaf 1969 de staatsgrenzen van de huidige Republiek Indonesië dezelfde als die van Nederlands-Indië.

Onderstaande gegevens zijn nodig om het archiefstuk op te vragen in het Nationaal Archief. Daarmee is het altijd terug te vinden.
2.03.01 inv.nr. 3976