Steven Adriaansen is burgemeester van de gemeente Woensdrecht en voorzitter van de VNG Adviescommissie Archieven. Vanuit die rollen kijkt hij naar de Archiefwet 2026 vanuit een nadrukkelijk bestuurlijk perspectief. De verantwoordelijkheid voor de gemeentelijke informatiehuishouding ligt bij het college van burgemeester en wethouders. Daarmee is goed informatiebeheer niet alleen een vraagstuk voor archivarissen en informatieprofessionals, maar ook een bestuurlijke opgave.
Volgens Steven begint de implementatie daarom bij de bestuurstafel. Als bestuurders geen prioriteit geven aan informatiebeheer, gebeurt er in de organisatie uiteindelijk ook weinig. Er zijn mensen, tijd, kennis en middelen nodig om informatiebeheer goed in te richten. Dat betekent dat bestuurders niet alleen moeten weten wat de Archiefwet 2026 vraagt, maar ook de randvoorwaarden moeten creëren om daar daadwerkelijk uitvoering aan te geven.
Dat vraagt volgens Steven om een andere manier van kijken naar informatiebeheer. Het is geen onderwerp dat je er naast de dagelijkse bestuurlijke opgaven bij doet. Gemeenten zijn voor hun functioneren afhankelijk van betrouwbare, beschikbare en duurzaam toegankelijke informatie. Besluiten van vandaag kunnen over tien of vijftig jaar nog relevant zijn voor de gemeente en haar inwoners. Informatiebeheer raakt daarmee direct aan transparantie, verantwoording en het vertrouwen in de overheid.
Wie morgen datagedreven wil werken en AI wil inzetten, moet vandaag zijn informatiehuishouding op orde hebben.
Daar komt volgens Steven een ontwikkeling bij die informatiebeheer alleen maar urgenter maakt: de ambitie van veel organisaties om steeds meer datagedreven te werken en de mogelijkheden van AI te benutten. Ook daarvoor is een betrouwbare informatiehuishouding een randvoorwaarde. Data en informatie moeten vindbaar, betrouwbaar, goed geordend en duurzaam toegankelijk zijn voordat je er verantwoord op kunt sturen of AI-toepassingen op kunt bouwen. Als datagedreven werken en AI hoog op de bestuurlijke agenda staan, zou goed informatiebeheer dat volgens Steven dus ook moeten zijn. De Archiefwet 2026 en de inrichting van de informatiehuishouding zijn daarmee geen randzaken, maar een randvoorwaarde voor een moderne, datagedreven overheid.
Als voorzitter van de VNG Adviescommissie Archieven ziet Steven bovendien hoe deze opgave bij gemeenten in de praktijk uitpakt. Gemeenten verschillen in omvang, capaciteit en volwassenheid van hun informatiehuishouding. Tegelijkertijd krijgen alle gemeenten te maken met dezelfde wettelijke ontwikkeling en de verdere digitalisering van hun informatie. Dat vraagt om duidelijke kaders, maar ook om realistische keuzes in de uitvoering.
Steven wil daarom andere bestuurders nadrukkelijk oproepen om informatiebeheer hoger op de bestuurlijke agenda te zetten en er voldoende middelen voor vrij te maken. Investeren in informatiebeheer betekent volgens hem investeren in de kwaliteit van de organisatie zelf. Het gaat om informatiebeheer vanaf de creatie, maar ook om de keuzes die daarna volgen: wat bewaren we, wat vernietigen we, wat brengen we over en wat kunnen we openbaar maken?
De Archiefwet 2026 geeft gemeenten daarvoor een nieuw wettelijk kader. De bestuurlijke opgave is vervolgens om ervoor te zorgen dat er binnen de organisatie ook daadwerkelijk de ruimte, capaciteit en middelen zijn om dat kader toe te passen. Want uiteindelijk begint duurzame toegankelijkheid niet bij de archiefbewaarplaats, maar bij de keuzes die bestuur en organisatie vandaag maken.