Bonaire, Sint Eustatius en Saba, die samen Caribisch Nederland vormen, gaan de komende vijf jaar gericht werken aan de versterking van hun archiefvoorzieningen. Op 25 september 2026 zijn in Den Haag de Archiefagenda’s van de drie openbare lichamen ondertekend door het Ministerie van OCW en door gedeputeerden van de drie eilanden.
Bonaire, Sint Eustatius en Saba hebben ieder een eigen Archiefagenda opgesteld. Daarin geven zij aan wat hun prioriteiten en acties zijn voor de periode tot en met 2030. Met de uitvoering van de Archiefagenda’s wordt een belangrijke stap gezet naar een duurzame archiefinfrastructuur, die aansluit bij de specifieke omstandigheden van Caribisch Nederland en bij de vereisten van de Archiefwet BES (Bonaire, Sint Eustatius en Saba).
De Archiefwet BES is voortgekomen uit de Antilliaanse archiefwetgeving en geldt per 10 oktober 2010, de datum waarop de drie eilanden als openbare lichamen onderdeel werden van Nederland.
Van Cultuurconvenant naar Archiefagenda’s
De agenda’s zijn opgesteld door de openbare lichamen (een openbaar lichaam is een overheidsorganisatie met een eigen rechtspersoonlijkheid die een wettelijke taak uitvoert voor de samenleving) in samenwerking met het Ministerie van OCW en het Nationaal Archief. De agenda’s vloeien voort uit de afspraken uit het Cultuurconvenant, dat het ministerie van OCW en de openbare lichamen in 2022 sloten. Het convenant, dat in december 2025 op verzoek van Caribisch Nederland is verlengd tot en met 2028, besteedt nadrukkelijk aandacht aan archieven, archiefbewaarplaatsen, digitalisering en de online beschikbaarstelling van erfgoed. De Selectielijst BES, een belangrijk instrument bij het verwerken van archieven, is door de Algemeen Rijksarchivaris, Afelonne Doek, vastgesteld na de ondertekening van de Archiefagenda’s.
Basis op orde
De Archiefagenda’s moeten ervoor zorgen dat de basis van het archief- en informatiebeheer op de drie eilanden verder wordt versterkt. Tijdens gezamenlijke werksessies in november 2025 op Bonaire hebben betrokkenen uit het archiefveld de belangrijkste knelpunten en ontwikkelpunten in kaart gebracht. Uit deze sessies kwamen vijf prioriteiten naar voren: wet- en regelgeving, werkprocessen, deskundigheidsbevordering, digitale infrastructuur en archiefbewaarplaatsen.
Per prioriteit is beschreven wat men de komende vijf jaar wil bereiken, welke instrumenten daarvoor nodig zijn en welke organisaties daarin een rol hebben. Daarmee zijn de Archiefagenda’s niet alleen beleidsdocumenten, maar ook bedoeld als praktisch werk- en sturingsinstrument.
Samen sterker
Naast de opgaven per eiland benadrukken de agenda’s het belang van samenwerking. Bonaire, Sint Eustatius en Saba willen onder meer kennis en ervaringen uitwisselen over regelgeving en werkprocessen. Ook onderzoeken zij samenwerking op het gebied van opleiding, personeelswerving en digitale infrastructuur. Daarnaast wordt gekeken naar mogelijkheden voor gezamenlijke archiefprofessionals en voorzieningen voor het bewaren van archieven.
Duurzaam toegankelijk voor huidige inwoners en toekomstige generaties
Een ontwikkelde archiefinfrastructuur is niet alleen van belang voor het bewaren van historische documenten. Goed informatie- en archiefbeheer ondersteunt het eilandbestuur in de uitvoering van zijn taken, zorgt voor transparantie en rechtszekerheid voor de burger, en garandeert dat informatie duurzaam toegankelijk blijft voor de huidige inwoners van Bonaire, Sint Eustatius en Saba, en voor toekomstige generaties. Actuele maatschappelijke vraagstukken laten het belang van goed toegankelijke archieven zien: de omgang met het slavernijverleden, het proces na de komma en de uitvoering van de actieplannen van de openbare lichamen vragen om betrouwbare en toegankelijke informatie.
Archiefagenda's van Bonaire, Sint Eustatius en Saba.
- Download Archiefagenda Bonaire (1,164 MB) (1.11 MB)
- Download Archiefagenda Sint Eustatius (1,754 MB) (1.67 MB)
- Download Archiefagenda Saba (1,632 MB) (1.56 MB)
