2.21.407 Inventaris van het archief van Willem Drees [levensjaren 1922-1998] en enkele familieleden, (1886) 1925-1998 (2005)
Dr. Willem Drees was werkzaam als (top)ambtenaar bij Financiën, buitengewoon hoogleraar openbare financiën, minister van Verkeer en Waterstaat in het kabinet-Biesheuvel I, fractievoorzitter van DS’70 in de Tweede Kamer en lid van de Algemene Rekenkamer. Dit archief bevat de neerslag van zowel Drees’ hele loopbaan, inclusief nevenfuncties, als van zijn privéleven. Naast veel (privé)correspondentie omvat het onder meer een reeks notitieblokken en dagboeken en veel artikelen en teksten van redevoeringen. Met betrekking tot zijn politieke carrière neemt de breuk in het kabinet-Biesheuvel een centrale plaats in. Naast zijn eigen vakgebied, de overheidsfinanciën, kenmerkt de inhoud van Drees’ archief zich door enkele andere veel terugkerende onderwerpen: parkeerbeleid en selectief autogebruik, ruimtelijke ordening, het profijtbeginsel (de gebruiker betaalt), de financiering van het wetenschappelijk onderwijs, de bezetting tijdens de Tweede Wereldoorlog en de AOW. Het archief bevat Drees’ dagboek over illegaal werk tijdens de Duitse bezetting, dat hij opstelde in mei 1945. Het behelst, tot slot, tevens archief dat is gevormd door zijn echtgenote A.E. Drees-Gescher en enkele leden van zowel zijn gezin van herkomst als zijn eigen gezin.
Dr. Willem Drees was werkzaam als (top)ambtenaar bij Financiën, buitengewoon hoogleraar openbare financiën, minister van Verkeer en Waterstaat in het kabinet-Biesheuvel I, fractievoorzitter van DS’70 in de Tweede Kamer en lid van de Algemene Rekenkamer. Dit archief bevat de neerslag van zowel Drees’ hele loopbaan, inclusief nevenfuncties, als van zijn privéleven. Naast veel (privé)correspondentie omvat het onder meer een reeks notitieblokken en dagboeken en veel artikelen en teksten van redevoeringen. Met betrekking tot zijn politieke carrière neemt de breuk in het kabinet-Biesheuvel een centrale plaats in. Naast zijn eigen vakgebied, de overheidsfinanciën, kenmerkt de inhoud van Drees’ archief zich door enkele andere veel terugkerende onderwerpen: parkeerbeleid en selectief autogebruik, ruimtelijke ordening, het profijtbeginsel (de gebruiker betaalt), de financiering van het wetenschappelijk onderwijs, de bezetting tijdens de Tweede Wereldoorlog en de AOW. Het archief bevat Drees’ dagboek over illegaal werk tijdens de Duitse bezetting, dat hij opstelde in mei 1945. Het behelst, tot slot, tevens archief dat is gevormd door zijn echtgenote A.E. Drees-Gescher en enkele leden van zowel zijn gezin van herkomst als zijn eigen gezin.
Download inventaris als:PDF|XML
Download inventaris
Download inventaris
Sluiten
Op onze website kunt u archieven doorzoeken met behulp van inventarissen (beschrijvingen van archieven, ook wel toegang genoemd). Deze inventarissen zijn vaak net zo oud als de archieven zelf. De mogelijkheid bestaat dat u woorden tegenkomt die vroeger gewoon waren, maar nu als kwetsend, racistisch of discriminerend ervaren worden.
Het Nationaal Archief onderzoekt momenteel de mogelijkheden om dit taalgebruik in inventarissen aan te passen, te verklaren of te voorzien van hedendaagse alternatieven.
Zoekhulpen bij dit archief
Inhoud en structuur van het archief
Inhoud
Het archief van Willem Drees heeft betrekking op zowel zijn hele loopbaan, inclusief nevenfuncties, als zijn privéleven. De archivalia omvatten correspondentie, dagboeken, notitieblokken, agenda’s, nota’s, verslagen van vergaderingen en knipsels. Drees’ archief bevat daarnaast een groot aantal eigen artikelen en teksten van inleidingen en colleges, alsmede stukken betreffende enkele boekpublicaties, waaronder zijn (postuum verschenen) autobiografie.
Drees werkte in 1947 en van 1950 tot 1953 in Indonesië, in de periode in aanloop naar en vlak na de zwaarbevochten soevereiniteitsoverdracht in 1949. Dit archief bevat correspondentie en notities uit die tijd over de situatie in Indonesië en latere stukken over deze episode, ook met betrekking tot de rol die Drees sr. hierin speelde als minister-president.
De hoeveelheid materiaal uit zijn vroege loopbaan is relatief beperkt, en betreft vooral correspondentie. Zijn bekendheid dankt Willem Drees, naast zijn hoedanigheid van ‘zoon van’, vooral aan zijn jaren als politicus. De stukken uit zijn tijd bij DS’70 omvatten correspondentie, nota’s, partijorganen, teksten van spreekbeurten van Drees in de Tweede Kamer en de Haagse gemeenteraad en correspondentie en beschouwingen uit later jaren.
Bij het Documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen (DNPP) berust het partij- en fractiearchief van DS’70, alsmede persoonsarchieven met betrekking tot de partij van onder meer W. Drees jr. en J.M. Drees.
Ook ten aanzien van zijn ministerschap nemen latere beschouwingen een centrale plaats in, vooral met betrekking tot de breuk in het kabinet-Biesheuvel die hier vroegtijdig een einde aan maakte. Het archief bevat tevens een omvangrijke reeks notieblokken, die zijn gehele politieke loopbaan beslaat en hier ook voornamelijk betrekking op heeft.Als fractievoorzitter van DS’70 vertolkte Drees het geluid van een middenpartij met enkele duidelijke stokpaardjes: selectief autogebruik en streng parkeerbeleid; gedegen openbaar vervoer; vóór het profijtbeginsel (de gebruiker betaalt) en het terugdringen van (indirecte) subsidies (zoals lage collegegelden); kritisch op de onevenredige invloed van belangengroepen ten opzichte van het algemeen belang. Veel van deze onderwerpen keren vaak terug in inleidingen en artikelen van Drees, ook van vóór en na zijn politieke loopbaan. Ook over zijn eigen vakgebied, de overheidsfinanciën, bleef Drees zo nu en dan publiceren. Vaak terugkerende onderwerpen op dit terrein zijn de AOW en de financiering van het wetenschappelijk onderwijs.
Tijdens de bezetting gedurende de Tweede Wereldoorlog was Drees actief in het verzet. Het archief bevat het origineel van het dagboek hierover dat hij in mei 1945 opstelde, dat later in beperkte oplage is gedrukt. Drees bleef zich, onder meer via ingezonden brieven, zijn leven lang uitspreken over de bezetting en hieraan gerelateerde onderwerpen. Hetzelfde geldt, in iets mindere mate, voor de onafhankelijkheid van Indonesië en Suriname.
Dit archief bevat tevens archief dat is gevormd door Drees’ echtgenote, A.E. Drees-Gescher en enkele andere familieleden. Het betreft onder meer correspondentie, bijvoorbeeld omtrent zijn overlijden.
Selectie en vernietiging
Bij de bewerking is vooral veel overtollig materiaal verwijderd (zoals dubbele afschriften en kopieën). Niet opgenomen zijn verder: facturen rondom het overlijden van dochter E.M. Drees en van lunches/diners; Miljoenennota’s en andere Kamerstukken uit zijn periode als minister/Tweede Kamerlid; verzamelde Kamerstukken en andere gedrukte stukken die Drees vermoedelijk nodig had voor zijn publicaties; nummers van
Economisch-Statistische Berichten
zonder bijdrage van Drees en restanten van tijdschriften waar artikelen van Drees uitgeknipt zijn; jaarverslagen van de NS en Nederlandse Vereniging van Wegenbouwers; stukken betreffende (vakantie)reizen van Drees (zoals vliegtickets, facturen/bonnetjes en brochures).
Aanvullingen
Er zijn geen aanvullingen te verwachten op dit archief.
Verantwoording van de bewerking
Bij de bewerking is de door Willem B. Drees aangebrachte indeling in grote lijnen gehandhaafd. Hij had het archief voor een deel op thematische gronden geordend. Deze ordening is aangehouden en uitgebreid, resulterend in een rubriek met ‘aandachtsgebieden’ (A2.2). De meeste van deze rubrieken/bestanddelen bestrijken een lange periode en bevatten tevens (enkele) stukken uit Drees’ tijd als politicus of een andere functie. Een deel van de correspondentie is herschikt en alfabetisch (in plaats van chronologisch) geordend. Het archief bevatte door Drees jr. gevormde series met teksten van publicaties en inleidingen. Deze series zijn goeddeels intact gelaten, maar veelal aangevuld met losse stukken die elders in het archief zijn aangetroffen. In het archief zoals dat aan het Nationaal Archief werd overgedragen zat het materiaal van de verschillende archiefvormers door elkaar. In de huidige toegang zijn de betreffende stukken, uitzonderingen daargelaten, ondergebracht bij de respectieve personen. Archief gevormd door W. Drees sr., C. Drees-Hent en Jan Drees is, behoudens de van W. Drees jr. en Erica Drees-Gescher ontvangen stukken, verplaatst naar het archief van W. Drees sr., dat eveneens berust bij het Nationaal Archief (toegangsnummer 2.21.286).
Ordening van het archief
Het archief is onderverdeeld in enerzijds dat van Willem Drees (A) en anderzijds plukjes archief van enkele familieleden (B). Drees’ archief is opgedeeld in een algemeen deel (A1) en rubrieken over zijn openbare (A2) en zijn particuliere leven (A3). Het algemene deel bevat een groot deel van zijn correspondentie, alsmede zijn aantekeningen, dagboeken, publicaties en teksten van voordrachten. De rubriek met publicaties en teksten van voordrachten (A1.5.2) bevat stukken die qua onderwerp in een andere rubriek thuishoren; hoewel sommige teksten van inleidingen/publicaties dubbel voorkomen, kan raadpleging van de algemene serie daarom lonen. Deze rubriek (A1.5.2) bevat ook teksten van spreekbeurten van Drees in de Tweede Kamer, op partijcongressen en andere bijeenkomsten van DS’70 en in de Haagse gemeenteraad. Bij zijn functies (A2.1) is een onderscheid gemaakt tussen hoofd- en nevenfuncties. Een aparte rubriek is gewijd aan een aantal onderwerpen dat Drees gedurende een groot deel van zijn leven heeft beziggehouden (A2.2).