Een nieuwe Archiefwet die is toegespitst op het digitale tijdperk treedt op 1 januari 2027 in werking. De Eerste Kamer stemde 12 mei 2026 in met de wet. Overheden krijgen voortaan tien in plaats van twintig jaar de tijd om belangrijke informatie over te brengen naar een archiefdienst. Dat maakt de overheid transparanter, beschermt cultureel erfgoed beter en geeft onderzoekers en journalisten sneller toegang tot cruciale informatie.
Minister Rianne Letschert (OCW): “Met de nieuwe archiefwet zorgen we dat digitale overheidsinformatie goed bewaard blijft en toegankelijk is voor iedereen. Want alleen als overheidsinformatie vindbaar, betrouwbaar en leesbaar blijft, kunnen burgers, politici, journalisten en onderzoekers de overheid volgen en bevragen. Dat versterkt het vertrouwen in de overheid en de democratische rechtsstaat.’’
Vindbaar en toegankelijk
De Archiefwet schrijft voor dat overheidsinformatie bewaard, vindbaar en toegankelijk blijft. De wet geldt voor de hele overheid: van ministeries, Hoge Colleges van Staat tot provincies, gemeenten en waterschappen.
De huidige wet uit 1995 is verouderd, omdat ze is geschreven voor een tijd waarin overheden nog voornamelijk met papieren documenten werkten. De nieuwe Archiefwet sluit beter aan op de digitale werkelijkheid van vandaag.
De wet verplicht overheden onder andere om digitale informatie vanaf creatie goed te beheren. Dit betekent bijvoorbeeld dat e-mails, chatberichten, videobeelden en websites direct vanaf het ontstaan op een duurzame en toegankelijke manier moeten worden opgeslagen, waardoor ze niet verloren gaan bij systeemwijzigingen of veroudering van technologie. Dat is ook nodig, omdat informatie zich zo snel en in zulke hoeveelheden ontwikkelt dat achteraf ordenen niet werkt. Ook versterkt de wet het toezicht op informatiebeheer bij de overheid, met onder andere een meldplicht en boetes.
Goed beheerde overheidsinformatie
De nieuwe wet sluit beter aan op de praktijk van informatiebeheer: begrippen zijn vertaald naar de digitale omgeving, verantwoordelijkheden zijn helderder belegd, de diploma-eis voor archivarissen wordt gemoderniseerd en er komt meer nadruk op professionalisering door beter scholingsaanbod. Zo legt de Archiefwet een solide basis voor goed beheer van digitale overheidsinformatie.
Bron: Nieuwe Archiefwet maakt overheid transparanter | Nieuwsbericht | Rijksoverheid.nl
